GIỚI THIỆU CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN TRUNG HỌC CƠ SỞ

TRƯỜNG PHỔ THÔNG CLC PHƯỢNG HOÀNG

CHƯƠNG TRÌNH NGỮ VĂN TRUNG HỌC CƠ SỞ

I. Mục tiêu môn học

Trường Phổ thông CLC Phượng Hoàng hướng đến mục tiêu “Xây dựng môi trường giáo dục giúp học sinh phát triển toàn diện, hài hòa về thể chất và tinh thần, hoàn thiện nhân cách và trí tuệ, có khả năng tự chủ, lựa chọn nghề nghiệp phù hợp, áp dụng kiến thức được học vào cuộc sống, thích ứng với những đổi thay và trở thành những công dân tốt, những công dân toàn cầu”. Những mục tiêu cụ thể trên được đặt ra cho tất cả các môn học trong chương trình giáo dục của nhà trường trong đó có môn Ngữ văn.

Văn học là nhân học vì vậy dạy học Ngữ văn không chỉ là dạy cho học sinh những kiến thức, kĩ năng đáp ứng nhu cầu học tập và thi cử, mà chú trọng đến việc dạy cho các em cách biết yêu thích một tác phẩm văn học, khơi gợi hứng thú học tập và tình yêu với văn học, con người và cuộc sống; để các em có thể sống vui vẻ, hạnh phúc và tự chủ trong bối cảnh xã hội đầy thách thức hiện nay.

II. Đặc điểm của việc dạy và học môn Ngữ văn cấp THCS trường Phổ thông CLC Phượng Hoàng

Chương trình Ngữ văn bậc THCS có những thay đổi rất lớn về mặt cấu trúc so với chương trình Tiếng Việt của học sinh bậc Tiểu học, là sự kết hợp của 3 phân môn: Tiếng Việt, Đọc hiểu văn bản và Tập làm văn, với mục tiêu chung là phát triển toàn diện các kĩ năng nghe – nói – đọc – viết. Do vậy, hầu hết các em học sinh mới vào lớp 6 đều gặp không ít khó khăn khi tiếp cận chương trình.

Tuy nhiên, với định hướng đi trước, đón đầu, nhà trường đã chú trọng vào việc chọn lựa, tuyển dụng những giáo viên có năng lực chuyên môn tốt, năng động, sáng tạo, có phẩm chất đạo đức tốt, tâm huyết với nghề, không ngừng học hỏi, trau dồi kiến thức, cập nhật và đổi mới các phương pháp dạy học hiện đại nhằm đem lại cho các em những giờ học thú vị, vui vẻ, có chiều sâu kiến thức và phát triển kĩ năng học tập cho học sinh. Các em được trải nghiệm những giờ học ứng dụng CNTT với hệ thống máy chiếu, âm thanh, các tiết củng cố, luyện tập được tổ chức dưới hình thức trò chơi thú vị giúp các em có tâm thế hào hứng khi tiếp nhận kiến thức.

Nhà trường thường xuyên tiến hành các hình thức tổ chức dạy học đa dạng: Dạy học trên lớp, dạy học thông qua trải nghiệm, dạy học thông qua tổ chức các câu lạc bộ văn học, dạy học qua tổ chức trò chơi, sân khấu hóa văn học, dạy học thông qua đọc sách,… Sử dụng phong phú, đa dạng nhiều phương pháp dạy học hiện đại, đáp ứng được nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với mục tiêu giáo dục phát triển toàn diện năng lực người học. Các bài giảng được đầu tư biên soạn với nhiều hoạt động sáng tạo, kích thích tư duy khám phá, ham học hỏi của học sinh, đáp ứng sự phát triển trí thông minh đa dạng. Hệ thống câu hỏi được thiết kế phù hợp với các mức độ nhận thức của học sinh theo thang tư duy Bloom. Nhờ đó, mỗi học sinh đều tham gia vào lớp học với tinh thần tự giác, tích cực, phát huy hết khả năng của bản thân và mang lại tâm lí tự tin cho các em qua từng tiết học.

III. Xây dựng chương trình chuẩn và chương trình bổ trợ môn Ngữ văn THCS

Xác định được vai trò quan trọng của môn Ngữ văn, nhà trường xây dựng một chương trình giáo dục phù hợp, vừa đáp ứng được yêu cầu chung của Bộ Giáo dục, vừa bổ trợ và nâng cao kiến thức cho học sinh. Cụ thể, mỗi tuần học sinh dược học từ 6-8 tiết Ngữ văn, trong đó 4 tiết cơ bản và 2-4 tiết bổ trợ. Chương trình này vừa bám sát chương trình của Bộ Giáo dục, vừa nhằm củng cố và nâng cao kiến thức, trang bị cho các em kiến thức và kĩ năng, giúp học sinh tự tin trong các kì thi khảo sát năng lực chung trên toàn thành phố và tạo nền tảng cho một số học sinh giỏi dự thi vào các trường THPT chuyên.

        1.Chương trình chung

Với số lượng từ 6-8 tiết/ tuần, Nhà trường dành thời lượng 4 tiết để học chương trình cơ bản nhằm đáp ứng yêu cầu của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Thời lượng 2-4 tiết còn lại,tổ chức dạy học củng cố và nâng cao kiến thức, kĩ năng theo từng chuyên đề cụ thể. Các chuyên đề được biên soạn theo nội dung mở rộng, chuyên sâu nhằm củng cố và nâng cao kiến thức và kĩ năng về Tiếng Việt, Làm văn, về Văn bản, lí luận văn học, kĩ năng làm bài thi và kiểm tra… Các chuyên đề này được dàn đều ở tất cả các khối và nâng cao dần theo từng khối lớp. Nhà trường cũng rất chú trọng dạy các em những nội dung của THCS liên quan đến kĩ năng làm bài đọc hiểu và nghị luận, chuẩn bị tâm thế sớm thi tốt môn Ngữ văn kỳ thi THPT.

Đặc biệt, ở khối lớp 9, ngoài thời lượng dạy học theo chương trình như trên, nhà trường mời thêm giáo viên giỏi, có kinh nghiệm trong việc dạy ôn thi vào lớp 10 để ôn tập, giúp các em đạt kết quả tốt trong kì thi vào các trường THPT. Với những học sinh có mục tiêu cao hơn, nhà trường cũng phối hợp với phụ huynh có kế hoạch học và ôn thi cụ thể để các em đáp ứng nhu cầu thi vào các trường THPT Chuyên.

Ngoài những bài kiếm tra, đánh giá thường xuyên và kiểm tra theo tiến độ chương trình, cứ 3 tháng 1 lần các em sẽ được làm bài kiểm tra để kiểm tra đánh giá sự tiến bộ trong việc tiếp nhận kiến thức và phát triển các kĩ nghe – nói – đọc – viết. Qua đó giúp giáo viên và học sinh điều chỉnh phương pháp dạy và học phù hợp, rèn luyện kĩ năng tự học và kĩ năng trình bày bài thi.

Đối với khối 9, vào học kỳ 2 của năm học sẽ tổ chức các kỳ thi thử để các em làm quen với tâm lý phòng thi, các kỹ năng dự thi. Đây cũng là biện pháp để đánh giá đúng năng lực của từng em, nhằm có kế hoạch bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng làm bài thi sát đến từng đối tượng.

  1. Các chương trình đào tạo theo đối tượng:

Với phương châm giáo dục hướng đến từng đối tượng học sinh, giáo viên bộ môn sẽ xây dựng chương trình và  giáo án riêng phù hợp với năng lực của từng em nhằm bồi dưỡng năng lực cho học sinh khá giỏi và củng cố kiến thức cho đối tượng học sinh cần cố gắng.

Đối với học sinh khá – giỏi, nhà trường tạo điều kiện cho các em được học bồi dưỡng nâng cao kiến thức, kĩ năng và tham gia các kì thi khảo sát năng lực học sinh do trường và phòng giáo dục tổ chức. Lớp học bồi dưỡng hoàn toàn miễn phí và thu hút rất nhiều học sinh tham gia. Trong các kì thi khảo sát, tỉ lệ học sinh được công nhận học sinh giỏi cấp trường môn Ngữ văn đạt 80 – 100% học sinh tham gia bồi dưỡng. Nhiều học sinh đã có sự tiến bộ vượt bậc và có niềm đam mê với môn Ngữ văn.

Chương trình nâng cao được xây dựng theo các chuyên đề chuyên sâu về lí luận văn học, tập làm văn, đọc hiểu văn bản… theo các tài liệu  hướng dẫn bồi dưỡng học sinh giỏi của các giáo sư Nguyễn Đăng Mạnh, Trần Đình Sử, Nguyễn Trọng Hoàn, Tạ Đức Hiền, Nguyễn Thị Ngân Hoa, Nguyễn Văn Long, Trần Đăng Nghĩa… Hàng tháng, các em sẽ được làm bài kiểm tra để đánh giá năng lực và sự tiến bộ trong quá trình bồi dưỡng, nâng cao kiến thức. Đây là cách thức để định hướng năng lực và bồi dưỡng học sinh cho các kì thi chọn học sinh giỏi thành phố và thi vào các trường chuyên trên địa bàn tỉnh.

Đối với những học sinh cần phải cố gắng so với mặt bằng chung, các em được tham gia vào lớp phụ đạo ngoài giờ hoàn toàn miễn phí nhằm rèn luyện kiến thức cơ bản, các dạng bài tập ở mức độ nhận biết, thông hiểu và vận dụng. Đặc biệt, mục tiêu của các lớp phụ đạo này còn giúp các em có thêm hứng thú với môn Văn, rèn luyện khả năng tự học hiệu quả, dần dần bắt kịp với các bạn còn lại. Nhờ đó, tất cả học sinh trường Phượng Hoàng đều được quan tâm, khích lệ, động viên, cùng nhau tiến bộ, tiến bộ so với chính mình, không em nào bị bỏ lại phía sau. Môn Ngữ văn đã trở thành một trong những môn học được mong đợi, xóa bỏ tâm lí sợ học văn, học văn theo kiểu đối phó mà nhiều học sinh hiện nay mắc phải.

Với mục tiêu như trên, chương trình Ngữ văn THCS của trường Phổ thông CLC Phượng Hoàng hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu học tập và thi cử hiện tại và đã ghi nhận được những thành công đáng kể. Trong 2 năm học gần đây, kết quả thi khảo sát chung lớp 6 liên tục đạt thứ hạng cao trên toàn thành phố (xếp thứ 3 năm học 2017-2018; xếp thứ 5 năm học 2018-2019). Có nhiều học sinh đạt giải cao trong các kì thi khảo sát năng lực học sinh giỏi do phòng giáo dục tổ chức.

Quan trọng hơn là học sinh có niềm yêu thích, say mê với bộ môn Ngữ văn, biết vận dụng những kiến thức đã học ở lớp, ở trường để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Các em được bồi đắp về tình cảm, tâm hồn, để sống tốt hơn, đẹp hơn; biết trân trọng và yêu mến cuộc sống, tự tin vào bản thân và không ngừng nỗ lực hướng đến thành công trong tương lai.