NHỮNG ĐIỀU CHA MẸ CẦN LƯU Ý KHI CON VÀO LỚP 1

     Khi trẻ vào lớp 1 là thời điểm có rất nhiều thay đổi về tâm sinh lý ở trẻ. Không khí học tập với những người bạn mới lạ có thể gây cho trẻ những căng thẳng về tâm lý, ảnh hưởng lớn đến sức khỏe và sự phát triển toàn diện của trẻ.
Rất nhiều công trình nghiên cứu khoa học đã nói đến sự cần thiết và vai trò của trường mầm non trong việc phát triển cũng như chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1. Để vào lớp 1, trẻ cần được chuẩn bị tâm lý “sẵn sàng đi học” – hay còn gọi là “độ chín muồi”. Vì thế một trong những yêu cầu quan trọng để giúp trẻ vào học tốt chương trình Tiểu học là cần chuẩn bị cho trẻ các mặt về thể chất, trí tuệ, tình cảm – xã hội, ngôn ngữ và một số kỹ năng cần thiết cho hoạt động học tập của trẻ.
Theo phân tích của các nhà khoa học, khi chuyển tiếp giữa mầm non và tiểu học phải đảm bảo sự kế thừa, tính khoa học, những kiến thức đã được hình thành ở lứa tuổi mầm non cần phải được củng cố và mở rộng, hoàn thiện ở mức độ cao hơn giúp trẻ không bị những thay đổi đột ngột khi chuyển hoạt động chủ đạo từ vui chơi sang học tập trong nhà trường phổ thông. Chính vì thế việc chuẩn bị tốt cho trẻ về thể chất, tâm lý từ tuổi mẫu giáo là yêu cầu quan trọng giúp trẻ thích ứng tốt với việc học tập ở bậc học phổ thông.
Vào lớp 1 cũng đồng nghĩa với việc trẻ thay đổi môi trường học tập, không ít trẻ chịu sang chấn tâm lý tác động, trên thực tế thì sau thời gian khai giảng nhiều trẻ rơi vào trạng thái tâm lý lo âu, hoảng sợ…Việc này kéo dài sẽ gây ảnh hưởng nặng nề tới tâm lý, ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe cũng như kết quả học tập của trẻ sau này. Để tránh hiện tượng này, các bậc phụ huynh cần chú ý:
• Khi trẻ chuẩn bị vào lớp 1 cha mẹ nên lưu ý những điểm sau:
+ Chuẩn bị về mặt tâm lý:
– Cho con đi thăm quan trường, giới thiệu với con đồ dùng học tập cần thiết.
– Kể cho con nghe những điều thú vị về cô giáo và bè bạn. Cho trẻ biết là đến trường sẽ rất vui và sẽ có thêm nhiều bạn mới, có nhiều trò chơi mới. Nhiều trẻ lúc mới bắt đầu tới môi trường lạ sẽ bỡ ngỡ, sợ hãi, bám bố mẹ… vì vậy, Các bậc phụ huynh cần hỗ trợ các con sẵn sàng hòa nhập với môi trường học tập mới bằng cách giúp các con làm quen dần dần thông qua việc là quen với dụng cụ học tập, sách vở, bút giấy, tham quan trường tiểu học, giao lưu với anh chị lớp 1… tránh gây áp lực cho con, hãy luôn là những “người bạn” đồng hành cùng với con, tạo cơ hội đồng thời lắng nghe con để con cảm thấy yên tâm .
+ Rèn luyện sự tự tin và tự lập cho con:
– Khác với môi trường quen thuộc và được chăm sóc ở lớp mẫu giáo, lên lớp 1 các con sẽ gặp gỡ bạn bè thầy cô giáo mới, phải tự lập trong một số hoạt động cá nhân như: Thắt dây giầy, xếp dép, treo áo khoác đúng nơi quy định, tự mặc áo… Các phụ huynh cần giúp các con rèn luyện dần các kỹ năng này để tránh các con cảm thấy xấu hổ với bạn khi chưa làm được, gây tâm lý sợ hãi…ngoài ra còn chuẩn bị cho con những kỹ năng đơn giản nhưng cực kỳ quan trọng như kỹ năng tự phục vụ (biết tự đi vệ sinh, biết mạnh dạn nói lời đề nghị,…).
+ Xây dựng hứng thú với việc học và giúp con làm quen dần với kiến thức:
– Từ mầm non chuyển sang lớp 1 là một bước chuyển lớn, chuyển từ môi trường quen được chăm sóc sang môi trường với hoạt động học là chính, nhưng không vì thế mà các bậc cha mẹ quá lo lắng việc con mình tiếp thu được hay không, để đến mức phải cho con “đi học trước”. Chúng tôi thực sự không khuyến khích các em tập viết hay học trước quá sớm. Việc học trước khi con trẻ chưa phù hợp về lứa tuổi, thể chất sẽ dẫn đến việc lệch lạc về tư thế ngồi, nét chữ, tay cầm bút… mà việc sửa lại những “điểm lệch chuẩn” đó còn khó khăn hơn là dạy mới.Trẻ chưa vào lớp 1 nếu đã biết đọc, biết viết trước, đến lớp ít phải động não. Điều này rất có hại cho trẻ vì vào học lớp 1 mà ít động não, thì lên lớp 2 và các lớp khác rất khó bắt kịp chương trình. Tóm lại, quan trọng nhất vẫn là khơi dậy được niềm đam mê hứng thú cho bé.
+ Ngoài ra, cần dạy trẻ nắm được thông tin cơ bản nhất về bản thân, gia đình như họ tên của con, địa chỉ gia đình, tên và số điện thoại của bố mẹ.
Theo thầy Trần Phương, phó Hiệu trưởng Trường phổ thông chất lượng cao Phượng Hoàng, kỹ năng tự phục vụ là một trong những kỹ năng được nhà trường đào tạo cho học sinh ngay từ khi vào lớp 1 với các nội dung như tự xếp hàng ra vào lớp, tự lấy khay đồ ăn, tự ăn và cất khay vào đúng chỗ sau mỗi bữa ăn. Cho trẻ biết lịch hằng ngày cụ thể của trẻ là như thế nào, đến trường và về nhà lúc mấy giờ,…
Ngoài việc học kiến thức, học sinh bậc Tiểu học Trường phổ thông chất lượng cao Phượng Hoàng sẽ được giáo dục đạo đức, nề nếp, kỷ luật cũng như tham gia vào các hoạt động ngoại khóa để giúp hình thành kỹ năng sống. Bên cạnh đó, nhà trường còn chú trọng quan tâm về các mặt như dinh dưỡng, sức khỏe, đặc biệt là vấn đề an ninh – an toàn cho trẻ.
Một trong những cách hữu hiệu để trẻ làm quen nhanh chóng với trường mới, lớp mới là tham gia vào các câu lạc bộ trải nghiệm trước khi vào lớp 1. Để đáp ứng nhu cầu của phụ huynh và chuẩn bị cho năm học mới 2017-2018, trường phổ thông chất lượng cao Phượng Hoàng tổ chức “câu lạc bộ trải nghiệm hè trước khi vào lớp 1”. Mục tiêu của CLB này không phải là dạy trước chương trình lớp 1 mà sẽ giúp trẻ tập làm quen với môi trường mới, chuẩn bị tâm lý, hành trang vào lớp 1. Trẻ tham gia CLB sẽ có các buổi học trải nghiệm với các chủ đề gần gũi như: Đến trường thật vui, Giao thông an toàn, Con đã lớn khôn, Gia đình của bé, Bé đã sẵn sàng, … Trong mỗi buổi học, các em sẽ được làm quen với các hoạt động như: Tiếng Việt diệu kỳ, Toán học lý thú, Tiếng Anh vui vẻ và Cảm thụ nghệ thuật.
Cho trẻ làm quen với cặp sách, đồ dùng học tập, cái bút, quyển sách của mình. Có thể hướng dẫn trẻ biết chiếc bút mở nắp rất nguy hiểm, nên khi viết xong cần đậy lại. Dạy trẻ cách giở sách, cách ghi nhớ, cách xếp sách vở vào ngăn cặp, cách đeo cặp trên vai,…
Khi trẻ vào lớp 1, việc học chữ chưa gây được hứng thú, việc phải làm bài tập ở nhà là một gánh nặng hay “cực hình” đối với trẻ, do vậy trẻ thường tìm cách lảng tránh. Người lớn phải làm sao để trẻ dần quen với sự thay đổi hình thức học tập, với môi trường mầm non “chơi là chính”, trong khi ở tiểu học “học là quan trọng hơn”. Tìm cách động viên trẻ, không yêu cầu làm quá nhiều bài tập. Cần xen kẽ những hình thức vận động, những trò chơi. Khi đã quen thì trẻ sẽ tự nguyện học và vui học chứ không sợ học, chán học…
Về phía nhà trường, ngoài việc dạy chữ theo chương trình thì luôn luôn chú ý dạy xen lẫn các trò chơi để trẻ tiếp thu nhẹ nhàng thoải mái, sao cho “học mà chơi, chơi mà học”. Nên đưa nhiều trò chơi vào các môn học như: trò chơi âm nhạc, trò chơi toán học, kể chuyện sáng tạo, học múa, học vẽ, học hát trong các tiết tự chọn… giúp trẻ thư giãn và học tập đạt kết quả tốt hơn trong những năm đầu tiên cắp sách đến trường.
• Do vậy, bậc cha mẹ cần lưu ý một số điều khi con đã bước vào học:
– Không nên nhồi nhét cho trẻ học quá nhiều.
– Luôn quan tâm, hỏi han về những niềm vui mới khi ở trường học mới, những người bạn mới…. Tìm ra những điểm thú vị trong lớp học: Mình gợi những chuyện ấy, cho con được nói, được bật cười. Thế là con mong đi học để được kể cho mẹ nghe những điều hay.
– Cha mẹ cũng nên liên hệ với cô giáo để nắm tình hình học tập, tâm lý hằng ngày của trẻ (có thể gặp trực tiếp, email, điện thoại…). Phải quan tâm đến việc học tập của con mình hằng ngày để trẻ có thể chia sẻ cảm xúc, thắc mắc của mình với cha mẹ. Giải quyết những vấn đề rắc rối về tâm lý cho con bằng cách nói chuyện như những người bạn. Tạo cho con cảm giác an toàn dù con ở đâu thì bố mẹ vẫn luôn ở bên đồng hành cùng con.
– Nói chuyện với cô về đặc điểm của con: Nên nói cho cô hiểu qua những đặc điểm của con để cô có cái nhìn thông cảm hơn với con, mình nghĩ là việc làm cần thiết những ngày đầu con đến trường ( nếu nói không tiện thì gửi thư).
– Cùng ngồi vào bàn học cùng conkhi ở nhà và có thể cùng con tham gia các hoạt động của nhà trường: Mục đích để con cảm thấy, trường cũng là nhà, mẹ và cô luôn song hành cùng mình.
– Cho con được nói những điều con nghĩ về cô giáo, về trường lớp, về bạn bè: luôn dành một khoảng thời gian trong ngày cho con được bày tỏ nỗi niềm, khiến con không cảm thấy mình “cô đơn” khi mẹ để mình lại trường mỗi ngày.
Bé vào lớp 1 là niềm vui lớn của cả gia đình, đánh dấu một sự kiện quan trọng trong tuổi thơ của trẻ. Gia đình đóng một vai trò quan trọng trong việc giáo dục trẻ. Vì thế, nếu cha mẹ phối hợp tốt với nhà trường thì trở ngại trong những ngày đầu đến trường của học sinh lớp 1 giảm đi đáng kể. Bố mẹ cần kiên trì, không được nôn nóng đốt cháy giai đoạn trong việc chuẩn bị cho con vào lớp 1, không nên lấy ý muốn chủ quan của mình áp đặt cho trẻ. Sự kỳ vọng quá lớn của các vị phụ huynh vào kết quả học tập, nhất là chỉ quan tâm đến điểm số học tập của con khi con học lớp 1 cũng là một áp lực lớn làm cho trẻ chán học.
Sự đồng hành của phụ huynh và nhà trường rất quan trọng trong việc chung tay giáo dục trẻ vì một thế hệ biết làm chủ chính mình.

Phó Hiệu trưởng
Nhà giáo ưu tú
Trần Văn Phương

19780771_1694159917555905_3440831800098884926_o